€ 329,--

Spellingsprogramma voor onveranderlijke en veranderlijke woorden, dat ingepast kan worden binnen bestaande methoden, maar ook zelfstandig kan worden gebruikt.

 

 

Auteur: dr. H.B. Meulenkamp.
(Rijkshogeschool IJselland Deventer en Rijksuniversiteit Leiden (ambulatorium).
ISBN: 9075129076

De tijd dringt....
De alarmklok heeft al verschillende malen geluid vanwege de spellingvaardigheid van de leerlingen in het primair en voortgezet onderwijs. Het hoeft echter nog niet te laat te zijn want de Klokkenspeller is even voor twaalf verschenen...!

Wat is dat nu de Klokkenspeller?
Het is een spellingprogramma waarin op systemat ische wijze in verhelderende eenvoud hulp wordt geboden aan spellingzwakke leerlingen, dat tevens voorziet in een apart programma voor de hele zwakke leerlingen. Kortom een programma dat geschreven lijkt voor de lom./ml en reguliere leerlingen in de samenwerkingsverbanden in het kader van WSNS.

Na een proef van 15 jaar.
Met dit programma is bijna 15 jaar geleden een start gemaakt en het is zeer effectief gebleken. Daarvan getuigen de reacties van leerkrachten in het speciaal onderwijs. Met name dyslectici hebben hierbij baat. Bij deze groep kinderen en volwassenen gaat er iets mis in de overgang van klank naar beeld en omgekeerd. Daardoor hebben zij vooral moeite met informartieverwerking en met spelling.

Er oren naar hebben.
In dit programma wordt het auditieve aspect nadrukkelijk tot uitgangspunt gekozen. Dit programma onderscheidt zich dan ook omdat met name de integratie van klank­ en woordbeeld centraal staat.
Dit spellingprogr amma werd ontwikkeld in de opvang/observatieklas in Winterswijk in de periode 1984 tot 1992. Sindsdien hebben er verschillende scholen in het regulier en speciaal onderwijs mee gewerkt.

Hardnekkige spellingproblemen.
Tijdens de lange proefperiode hadden wij te maken met kinderen die afkomstig waren van verschillende basisscholen en die allemaal verschillende taalmethoden gebruikten. Zo ontdekten we dat spellingproblemen, ondanks het gebruik van welke taalmethode dan ook, hardnekkig bleken te zijn. Zelfs de in de eindjaren zeventig gepropageerde methode Letterstad bleek geen oplossing te zijn voor deze problemen.
Samen met een leerkracht uit de Lom­school onderzochten we de leerproblemen en stelden we plannen op voor hulp. We ontdekten dat bijna al deze spellingzwakke kinderen moeite hadden met de verwerking van auditieve informatie. Daarbij was opvallend dat de auditieve informatie nauwelijks kon worden onthouden en dat het gebruik van talige instructies erg moeizaam verliep. Uit diagnostisch onderzoek bleek dat de opname en verwerking van talige informatie voor bijna al deze kinderen met leerstoornissen problematisch was.
Velen zijn zich onvoldoende bewust van spellingdidactiek In die periode pasten we de eerste uitwerking van de visualisatie toe bij deze groep. Tegelijkertijd ontwikkelden we teamgerichte vaardigheidstrainingen waardoor we tot de ontdekking kwamen dat veel leerkrachten zich onvoldoende bewust waren van de gevolgen van de door hen gebruikte spellingdidactiek. We analyseerden de verschillende werkwijzen en stelden vast dat er nauwelijks rekening wordt gehouden met de hiaten en specifieke vaardigheden van spellingzwakke kinderen. Geleidelijk aan integreerden we de verschillende inzichten en ontstonden de bouwstenen voor de huidige spellingwijzer. Aanvankelijk beperkten we de uitwerking tot de onveranderlijke woorden maar al spoedig werd een start gemaakt met de veranderlijke woorden.

Abstractie in beeld brengen.
Omdat we wisten hoe ingewikkeld en complex de verschillende oplossingen vaak werden gevonden door de spellingzwakke kinderen, streefden we ernaar om de instructie zo eenvoudig mogelijk te houden. Dat betekende eenvoudig taalgebruik, beperking van de hoeveelheid taal en het zichtbaar maken van het abstracte taalproces.
Dit programma is ontwikkeld omdat door diagnostisch onderzoek bij kinderen met leerstoornissen hiaten werden aangetoond en deze visuele benadering van een auditief probleem succesvol bleek te zijn. Al experimenterend ontdekten we dat voor verschillende spellingfouten een bepaalde aanpak effectief bleek te zijn. Dit heeft geresulteerd in een foutenclassificatiesysteem dat diagnostisch bruikbaar is. De manier waarop we de verschillende fouten hebben geordend, blijkt zinvol in de praktijk van alledag. Tevens dienen zich mogelijkheden aan voor de analyse en ordening van de spellingproblemen in de vreemde talen.

Doelgroep
De klokkenspeller is een trainingsprogramma bedoeld voor kinderen in de leeftijd van 8 tot 12 jaar, die problemen hebben met de verwerving van de spellingvaardigheid. Deze problemen kunnen betrekking hebben op de regelgebonden spellingcategorieën of op vormen van inprenting van woordbeelden.
Het programma kan uitstekend klassikaal worden gebruikt en biedt tegelijkertijd de extra ondersteuning voor kinderen die behoefte hebben aan een uitgebreidere uitleg en aan kleinere leerstapjes. In een klas of
groep kan dan ook tegelijkertijd op vijf niveaus worden gewerkt.

Voor wie geschikt?
Het programma is bij uitstek geschikt voor scholen voor speciaal onderwijs, voor remedial teachers en biedt binnen de samenwerkingsverbanden in het kader van WSNS vele mogelijkheden voor kinderen in de basisscholen, lomscholen en in de m.l. scholen. Het kan zelfs worden gebruikt als verrijkingsprogramma voor eerstejaars Pabostudenten.

De leerstof.
De leerstof van de Klokkenspeller hebben we ingedeeld in twee hoofdgebieden: het programma voor de onveranderlijke woorden (deel 1 ) en het programma voor de veranderlijke woorden (deel 2). Ieder deel is ingedeeld in een aantal blokken. Als een leerling meer oefening nodig heeft, kan gebruik worden gemaakt van deel 3 van de Klokkenspeller. Elk blok begint met een zinnendictee op grond waarvan kan worden vastgesteld welke fouten de kinderen maken. Deze inventarisatie van fouten kan worden gemaakt op basis van een voor dit programma ontwikkeld classificatiesysteem. Vervolgens kan de leerkracht de route door het blok per kind vaststellen.
Bij de leerstofopbouw wordt rekening gehouden met de eindfase van de spellingvaardigheid; het zelfstandig kunnen schrijven van woorden en zinnen.

Hulpkaartjes.
Bij alle oefeningen maken we gebruik van hulpkaartjes. Dit zijn kaartjes waarvan de leerlingen gebruik kunnen maken als ze woorden of zinnen moeten schrijven. Deze kaartjes vergemakkelijken het zoeken in het geheugen en dragen bij tot de integratie van klank­ en woordbeeld.

± 25 spelvormen.
Naast de verschillende oefeningen zijn er talloze spelvormen ontwikkeld voor de kinderen. Ze kunnen deze in tweetallen of in groepjes spelen. Deze spelvormen vormen een essentieel onderdeel van het programma omdat de verschillende schriftelijke oefeningen hierin op een voor kinderen aantrekkelijke wijze zijn verwerkt.

'n Voordelige Klokkenspeller.
Het voordeel van dit spellingprogramma is, dat het makkelijk inpasbaar is binnen de verschillende spellingmethoden. Het programma heeft veel mogelijkheden om te differentiëren en kan tevens als onafhankelijk spellingprogramma worden gebruikt.

De Klokkenspeller en de didactiek.
Nieuw voor de didactiek van de spelling is de eenvoud van de instructietaal en de integratie van de didactiek voor de onveranderlijke en de veranderlijke woorden. Voor de onveranderlijke woorden is het gebruik van de visualisatie van de regel voor veel kinderen een uitkomst gebleken.
Voor sommige leerkrachten in het speciaal onderwijs een reden om te spreken van "het ei van Columbus".
Het deel van de werkwoorden onderscheidt zich in positieve zin omdat een evenwicht is bereikt tussen spontane schrijfkennis en de steeds minimaal toegevoegde en helder gestructureerde specifieke kennis.
Alle oefeningen uit de drie delen zijn stapelend van opbouw. Dit houdt in dat een getraind onderdeel steeds terugkeert in het erna volgende leerstofonderdeel. Hierdoor blijft de speller het reeds aangeleerde steeds weer inslijpen. Het programma visualiseert daar waar de spelling in feite uitsluitend abstract is. Toch blijkt de door ons toegepaste visualisatie mogelijk.

Resultaten met betrekking tot de Klokkenspeller.
Vanaf 1984 is steeds met dit programma gewerkt bij spellingzwakke kinderen. Deze werkten op de verschillende basisscholen met de meest uiteenlopende spellingmethoden zoals Taal Totaal, Taal Kabaal, Taal Actief, Jouw Taal Mijn Taal, Letterstad... De kracht van dit programma is dat spellingzwakke kinderen steun ontlenen aan de visualisatiemiddelen, waardoor ze de spellingproblemen gaan beheersen.

De verzuchting bij de Klokkenspeller.
Kinderen reageren vaak spontaan op de aanbieding met de verzuchting:  "Is dat alles"? De eenvoud waarmee de instructies worden gegeven is verbluffend. Tijdens psychodiagnostisch onderzoek kan dan ook snel informatie worden verkregen over de leerbaarheid van de leerling. Remedial teachers gebruiken het vrijwel direct nadat het programma in cursusverband is geïntroduceerd met steeds enthousiaste resultaten.

De Klokkenspeller en de leerkracht.
Voor de leerkracht is steeds uitvoerige informatie voorhanden. Ieder blok wordt voorafgegaan door een paragraaf "informatie voor de leerkracht". Hierin worden de verschillende uitgangspunten die ten grondslag liggen aan de oefeningen en de opbouw daarvan besproken. Hierna volgt dan de "instructie door de leerkracht". Hierin staat precies geformuleerd op welke manier leerstof moet worden aangeboden. Veel aandacht wordt er geschonken aan het onderscheid actief en passief taalgebruik.

De Klokkenspeller bestaat uit:
Drie ringbanden
1. Onveranderlijke woorden
2. Veranderlijke woorden
3. Remedial Teaching deel

In deze delen zijn ondermeer opgenomen ± 200 werkbladen en/of spelvormen zoals:
* onderwatersextet
* kofschipspel
* doewoord
* spel rond klokwoorden
* spel rond oei aai ooi
* het arm elftal (spel rond de stomme e)
* woordplakpot etc.
* koffer met: 8 leerlingsets, 1 leraarset 
(dit materiaal is voorzien van een duidelijke handleiding over hoe op eenvoudige wijze de kaartjes zijn te knippen en/of te snijden).

 

Audio-CD waarop instructies en voorbeelden voor auditieve oefeningen.
2 draaiwielen met bijbehorende wijzers.

twee verschillende handleidingen waarin bij de eerste wordt ingegaan op:
* het theoretisch kader en de uitwerking van spelling als een vorm van informatieverwerking;
* de specifieke spellingkennis en vaardigheden die nodig zijn om foutloos te kunnen schrijven;
* de verschillende manieren waarop de spellingvaardigheid van het aanvankelijk en voortgezet spellen wordt aangeleerd;
* beoordelingscriteria met betrekking tot de spellingdidactiek;
* classificatie van spellingfouten;
* een verklaringsmodel met betrekking tot spelling;
* handelingsgerichte diagnostiek;
* grondslagen voor een behandelingsmethodiek.
de tweede handleiding beschrijft uitvoerig hoe u het optimale uit het bijbehorende spelmateriaal kunt halen.!